نقش ترويج مقررات ملي ساختمان و دانش مرتبط با امر ساختمان در ارتقاء و بهبود ساخت و ساز بسيار حائز اهميت ميباشد.
افزايش اطلاعات و دانش فني و حرفهاي و بهروزرساني اطلاعات مهندسان، كاردانهاي فني، معماران تجربي و كارگران ماهر بطور مستقيم در مراحل طراحي، نظارت و اجراي ساختمان تأثيرگذار خواهد بود. زيرا اين افراد با آموزشهاي مداوم مسائل روز مهندسي از طريق شركت در دورههاي آموزشي، آموزشهاي عملي و كارگاهي، آموزش از طريق فيلمها و لوحهاي فشرده آموزشي، شركت در سمينارهاي تخصصي و غيره بطور مناسبتر و مؤثرتري در زمينه فعاليت حرفهاي خود عمل خواهند نمود.
از طرف ديگر افزايش آگاهيهاي دانش آموزان، دانشجويان و عموم مردم باعث ميشود سطح نياز و درخواست مصرفكننده مشخص شود و همين شناخت و آگاهي روند كار و عملكرد دستاندركاران امر ساخت و ساز را نيز به نوعي هدايت خواهد نمود.
با ترويج و آموزش همگاني سطح دانش عمومي مردم افزايش خواهد يافت و به حقوق قانوني خود به عنوان مصرفكننده اشراف پيدا خواهد نمود كه اين آگاهي ميتواند از طريق برنامههاي توليدشده در صدا و سيما، مطبوعات، برگزاري جشنوارهها و غير صورت پذيرد.
ترويج مقررات ملي ساختمان در ادامه تدوين مباحث مقررات ملي ساختمان از مواردي ميباشد كه در قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان و آئيننامه اجرائي از مأموريتهاي وزارت مسكن و شهرسازي مي باشد كه در مواد ۲ ،۴ ، ۱۱ ، ۱۵ و ۲۱ قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان و در مواد ۵، ۷، ۱۱، ۲۱ ،۲۶، ۲۷، ۲۸ و … آئيننامه اجرايي قانون مذكور بر اهميت آن و راههاي گوناگون انجام آن از جمله تعيين صلاحيت حرفهاي، ارتقاء دانش فني و به روزرساني اطلاعات فني مهندسان از طريق سياستگذاري و برنامهريزي در برگزاري دورههاي آموزشي، سمينارهاي تخصصي و تهيه راهنماهاي مباحث مقررات ملي ساختمان و همچنين افزايش آگاهيهاي دانشآموزان، دانشجويان و عموم مردم با استفاده از فيلمهاي آموزشي، برنامههاي تلويزيوني و . . . تأكيد مينمايد. با توجه به مفاهيم و تعاريف موجود درقانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان و آئيننامه اجرائي آن تقسيمبندي مخاطبان ترويج مقررات ملي ساختمان به شرح زير مي باشد:
متخصصان:
· مهندسان
· كاردانهاي فني ساختمان
· معماران تجربي
· كارگران ماهر ساختماني
· دانشجويان رشتههاي مرتبط
عموم مردم:
· دانش آموزان در سه مقطع تحصيلي
· ساير اقشار جامعه
در همين راستا اهم فعاليتهاي بخش دفتر تدوين و ترويج مقررات ملي ساختمان در بخش ترويج با توجه به شرح وظايف تعيين شده براساس محورهاي زير ميباشد:
۱- برگزاري سمينارها , کنفرانس ها و گردهمايي هاي لازم به منظور تبيين اصول و ضوابط مقررات ملي ساختمان و کوشش به منظور توسعه و ترويج مقررات مذکور در سطح کشور
2- برنامهريزي و راهبري آموزشي جهت ارتقاء سطح دانش حرفهاي مهندسان و ساير ردههاي شاغل در بخشهاي مختلف ساختمان
3- برگزاري آزمونهاي حرفهاي براي مهندسان, کاردانها و معماران تجربي به منظور تعيين صلاحيت حرفهاي
4- برنامهريزي امر برگزاري مسابقات حرفهاي و آموزشهاي تکميلي و برگزاري جشنواره ها و سمينارها
5- تهيه راهنماهاي مقررات ملي ساختمان براي تبيين و روشن سازي مباحث مقررات ملي ساختمان براي استفاده کنندگان و عامه مردم
6- برنامه ريزي به منظور تهيه فيلم هاي آموزشي براي مهندسان , کاردانها و معماران تجربي در جهت ارتقاء دانش فني صاحبان حرفهها در اين بخش.
7- برنامهريزي به منظور تهيه فيلم هاي آموزشي براي استفاده عموم مردم و پيگيري بخش آن از رسانههاي گروهي
8- برنامه ريزي به منظور تهيه کتاب ها, بروشورها و نوشته هاي فني که به زبان ساده تهيه شده که مورد استفاده عامه مردم در جهت شناختن مسائل فني مي باشد.
9- آموزش راهکارهاي بهسازي لرزه اي ساختمان ها به طراحان و مجريان ساختماني
10- مشارکت در برگزاري گردهمايي ها , نمايشگاه ها و سمينارهاي تخصصي به منظور بررسي مشکلات و راهکارهاي ارزيابي گزارش هاي استاني در جهت بهبود و تجديد نظر در ضوابط و روش هاي مورد عمل
همانگونه كه عنوان گرديد يكي از وظايف و مسئوليتهاي مهم اين دفتر در راستاي ترويج مقررات ملي ساختمان در اجراي مواد ۱۱، ۲۶ و ۲۸ آئيننامه اجرائي قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان تعيين صلاحيت حرفهاي مهندسان، كاردانهاي فني ساختمان و معماران تجربي ميباشد كه در اينجا لازم ميداند توضيحات مختصري در خصوص روند برگزاري اين آزمونها ارائه گردد:
تعيين صلاحيت حرفهاي مهندسان براي اولين بار، با برگزاري آزمونهاي حرفهاي مهندسان در سال ۱۳۷۱ براي ۸۰۰ نفر در رشتههاي عمران و معماري آغاز و با برگزاري آزمونهاي حرفهاي مهندسان در رشتههاي معماري، شهرسازي، عمران، مكانيك، برق، نقشهبرداري و ترافيك، آزمون حرفهاي كاردانهاي فني ساختمان در رشتههاي معماري، شهرسازي، عمران، مكانيك، برق و نقشهبرداري و آزمون تعيين صلاحيت حرفهاي معماران تجربي، در سال ۱۳۸۷ و با تعداد حدود ۰۰۰/۱۰۰ شركتكننده ادامه يافته است. تعداد شركتكنندگان اين آزمونها از سال ۱۳۷۱ تا پايان سال ۱۳۸۷ بالغ بر ۰۰۰/۴۰۰ نفر ميباشد.
نحوه برگزاري آزمونها از سال ۷۲ تا سال ۸۱ بطور كلي بر اين منوال بود كه داوطلبان جهت اطلاع از تاريخ و جزئيات آزمون ميبايست با برقراري ارتباط تلفني يا مراجعات حضوري اقدام نموده و جهت ثبتنام در تهران به وزارت مسكن و شهرسازي و در استانها به سازمانهاي نظام مهندسي ساختمان استانها مراجعه مينمودند و فرمهاي ثبتنام در آزمون را دريافت و پس از مطالعه و تكميل مدارك و تكميل فرم ثبتنام مجدداً به وزارت مسكن و شهرسازي يا سازمانهاي نظام مهندسي ساختمان استان مراجعه و فرم و مدارك را تحويل مينمودند.
مدارك تحويلشده از لحاظ احراز شرايط ثبتنام مورد بررسي قرار گرفته و در پي آن ورود اطلاعات توسط اپراتور انجام شده در ادامه چند روز قبل از برگزاري آزمون داوطلب مجدداً از طريق روزنامه يا مراجعات حضوري و تماسهاي تلفني از محل و زمان توزيع كارت مطلع شده و به محل توزيع كارت مراجعه مينمود كه در اكثر مواقع در محل توزيع كارت نيز با اجتماع و ازدحام طولاني مواجه ميگرديد. اعلام نتايج در آزمون نيز از طريق ارائه ليست اعلام نتايج و مراجعه حضوري به وزارت مسكن و شهرسازي يا سازمانهاي نظام مهندسي ساختمان استانها و صورت ميپذيرفت. بديهي است در اين روش متقاضي ناچار بود حداقل ۵ بار مراجعه حضوري داشته باشند.
در سال ۱۳۸۲ با توجه به رويكرد دفتر در استفاده از فناورري اطلاعات در جهت انجام سهلتر و سريعتر وظايف محوله، اين دفتر اقدام به الكترونيكي نمودن مراحل اجرايي آزمون نمود. با اين رويكرد در آزمونهاي سال ۸۲ و بعد از آن، كليه اطلاعرسانيهاي مربوط به ثبت نام و همچنين ثبتنام آزمون از طريق وبسايت حوزه معاونت امور مسكن و ساختمان انجام ميپذيرد. ثبتنام آزمون بر اساس شماره عضويت نظام مهندسي ساختمان متقاضي طراحي گرديده است. در خصوص كارت ورود به جلسه آزمون نيز با توجه به اينكه تمام اعضاء سازمان نظام مهندسي ساختمان داراي كارت و شماره عضويت هستند مرحله گرفتن كارت ورود به جلسه آزمون مطابق روش گذشته حذف گرديد و داوطلب آزمون ميتوانند در بازه زماني تعيين شده كه در زمان ثبتنام در آزمون از طريق وبسايت اطلاع رساني ميگردد، از طريق وبسايت با وارد كردن شماره عضويت، شماره شناسنامه و رشته آزموني خود كارت شناسايي آزمون خود را مشاهده و از آن پرينت تهيه نمايد.
اعلام نتيجه آزمون نيز از طريق سايت صورت ميگيرد و هر داوطلب ميتواند با وارد شدن به سايت و درج شماره عضويت از نتيجه آزمون خود مطلع شود.
همزمان با شروع ثبت نام به منظور مشاركت جامعه مهندسي در سراسر كشور جهت تهيه بانك سئوالات آزمون از استانهاي تهران، خراسان، اصفهان، فارس و آذربايجان شرقي و ساير استانها از اساتيد بنام و برجسته درخواست طرح سئوال ميگردد. سپس سئوالات جمع آوري شده( بانك سئوال) در اختيار كميتههاي تخصصي انتخاب سئوالات نهايي آزمون قرار ميگيرد.
لذا با توجه به ثبت نام حدود ۰۰۰/۳۰۶ داوطلب درطول ۵ سال و حذف مراجعه حضوري حداقل ۵ نوبت موارد زير شايان ذكر است:
1- با حذف مواردي كه قبلاً نياز به مراجعه حضوري داشته است از تعداد حدود ۰۰۰/۵۲۸/۱ سفر درون شهري جلوگيري بعمل آمده كه از اين طريق كمك قابل توجهي به امر صرفهجوئي در وقت، هزينههاي پستي و اياب و ذهاب و….. و بهبود وضعيت ترافيك شهري گرديده است.
2- امكان ثبت نام براي داوطلبان از هر نقطه و براي هر استان كه تمايل شركت در آزمون را داشته باشند، وجود داشته است.
3- امكان ثبت نام و دريافت پرينت كارت شناسائي آزمون در هر ساعت شبانه روز كه متقاضي تمايل داشته باشد وجود دارد و نياز به مراجعه در ساعات اداري به مكان ثابتي نميباشد.
4- صرفه جوئي در هزينههاي برگزاري آزمون نسبت به سالهاي قبل از اجراي الكترونيكي كردن مراحل اجرايي برگزاري آزمون، براي ثبت نام و توليد و توزيع كارت ورود به جلسه در تهران و استانها، حذف نماينده اعزامي جهت توزيع كارت در سراسر كشور و ساير هزينههاي اجرائي( به حدود كمتر از نصف)
5- ورود اطلاعات مستقيماً توسط داوطلبان به سيستم انجام ميپذيرد و به لحاظ هوشمند بودن برنامه امكان ثبت نام يا عدم ثبت نام به داوطلب داده ميشود. به اين طريق در هزينههاي برگزاري آزمون صرفه جويي قابل ملاحظهاي به عمل خواهد آمد.
6- مبناي عمل سيستم ثبت نام آزمون شماره عضويت نظام مهندسي استان ميباشد كه از طريق عضويت نظام مهندسان در سازمانهاي نظام مهندسي ساختمان استانها اجباري شده و مشاركت جامعه مهندسي كشور از طريق افزايش قابل ملاحظهاي داشته است.
شايان ذكر است كه در ادامه اقدامات فوق، تمهيدات برگزاري آزمونها به صورت online جهت آزمون ورود به حرفه مهندسان(پايه سه) نيز در دست انجام ميباشد.
در راستاي تعيين صلاحيت حرفهاي مهندسان، شيوهنامه تمديد و ارتقاء پايه پروانه اشتغال بكار مهندسان در جهت افزايش و ارتقاء سطح دانش فني و حرفهاي مهندسان در سال ۱۳۸۵ تهيه و ابلاغ گرديد. براساس اين شيوهنامه مهندسان جهت ارتقاء پايه پروانه اشتغال بكار مهندسي لازم است پس از گذراندن دورههاي آموزشي مصوب شيوهنامه در آزمونهاي پايان دوره شركت نموده و حدنصاب قبولي را كسب نمايند.
با عنايت به حساسيت تعيين صلاحيت حرفهاي مهندسان، ساماندهي و يكنواختي شرايط برگزاري آزمونهاي پايان دوره آموزشي در دستور كار اين دفتر به عنوان مرجع سياستگذاري و راهبري تعيين صلاحيت حرفهاي مهندسان قرار گرفته است كه در همين راستا و به منظور استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در جهت كاهش زمان فرآيند برگزاري اين آزمونها، برگزاري اين آزمونها نيز به صورت online از تاريخ چهارم خرداد ماه سال جاري با راهبري اين دفتر توسط مؤسسه آموزشي و پژوهشي ساختمان و شهرسازي در حال برگزاري ميباشد. در حال حاضر كليه آزمونهاي پايان دوره آموزشي رشتههاي عمران(نظارت و محاسبات) و معماري در استان تهران با اين روش در حال برگزاري است و انشاءا… به تدريج كليه آزمونهاي پايان دوره، ابتدا در استان تهران و سپس در سراسر كشور با راهبري دفتر تدوين و ترويج مقررات ملي ساختمان، توسط سازمان نظام مهندسي ساختمان استانها، نظارت سازمان مسكن و شهرسازي استانها و با مشاركت و هماهنگي مؤسسه آموزشي و پژوهشي ساختمان و شهرسازي به صورت online برگزار خواهد گرديد.
دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان
