دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان
در تاریخ ۱۱/۰۶/۱۳۹۴ اولین همایش برچسب انرژی ساختمان با حضور معاون مسکن و ساختمان، معاون شهرسازی و معماری و رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، مدیران کل، معاونین و کارشناسان ستادی، مدیران کل راه و شهرسازی استانها، اعضای هیات مدیره و بازرسان سازمان نظام مهندسی ساختمان استانها، اعضای هیات علمی دانشگاهها و پیشکسوتان، فعالان بخش صنعت ساختمان و تشکلهای حرفهای در محل سالن همایشهای بینالمللی دانشگاه شهید بهشتی تهران برگزار گردید.
در این همایش دکتر مظاهریان معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی با تاکید بر لزوم گره زدن موضوع کاهش مصرف انرژی با بهرهوری و کارایی اقتصادی در اذهان مردم گفت: اجرای برچسب انرژی راهکار خوبی برای مشخص کردن میزان مصرف انرژی ساختمانها است و باید به مردم نشان بدهیم که با کاهش مصرف تا چه حد منتفع خواهند شد.
معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: با کاهش مصرف انرژی مصرف نفت نیز کمتر خواهد شد و این در سطح جهانی درآمدزایی کشور را در پی خواهد داشت که سبب میشود مردم منتفع شوند.
دکتر مظاهریان درباره ابعاد مختلف اجرای برچسب انرژی ساختمان توضیح داد: ابتدا باید تعیین شود چه نهادی اعطا کننده برچسب انرژی است؟ آیا این کار نیازمند فرایندی اداری است و دولت باید آن را اجرا کند یا خیر؟
ایشان با انتقاد از برخی قوانین کشور که کالایی و قابل خرید و فروش شدند گفت: باید ضمانتهای اجرایی موضوع برچسب انرژی راستیآزمایی و مشورتهای لازم درباره این موضوع به وزارت راه و شهرسازی ارائه شود تا نکته مبهمی باقی نماند.
معاون وزیر راه و شهرسازی عدم اجرای دستورالعملهای کاهش مصرف انرژی در حوزه نظام مهندسی را سبب بروز مشکلاتی دانست و گفت: خط مشی شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی به سمت کاهش مصرف انرژی سوق پیدا کرده است و گرچه هنوز اجرایی نشده اما این شورا از سازمانهای استانی خواسته به این خط مشی پایبند و وفادار باشند. البته این بحث را نمیتوان با ابلاغ یک آییننامه برای کل کشور اجرایی کرد و نحوه اجرا در هر منطقه شرایط خاص خود را دارد زیرا ممکن است هر یک از مناطق ظرفیت متفاوتی را در اجرای این موضوع داشته باشند.
دکتر مظاهریان با تاکید بر اینکه اجرای درست و نتیجه بخش بودن این کار نیازمند باور عمومی در مردم است گفت: میتوانیم قوانین و آییننامههای متعددی داشته باشیم اما باید درباره این موضوع به باور عمومی برسیم تا سبب ایجاد تغییر شویم.
وی استفاده از تجربه های جهانی را نیز بسیار با اهمیت دانست و گفت: اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۲ از کشورهای عضو خواست با تعیین ضوابط مشخص حداقلهای کارایی ساختمان در برابر کاهش مصرف انرژی را مشخص کنند ما نیز هم اکنون میتوانیم این موارد را با مسائل سرزمینی و محیطی درآمیزیم و حرکتی رو به جلو داشته باشیم. این فرآیند تا سالها و دهههای آینده رو به گسترش خواهد بود و میزان گسترش اقتصادی و توجه داخلی و خارجی به آن اهمیت بسزایی دارد.
دكتر مظاهریان افزود: در وزارت راه و شهرسازی نقشه راهی برای این موضوع وجود دارد تا ما نیز نقشی را در این فرایند داشته باشیم و به تبع مسئولیتهای اجرایی که در وزارتخانه دارم و وزارتخانه نیز به دنبال آن است باید راهکارهای مشخصی را تعیین کنیم. البته باید بتوانیم فرآیندهایی را با در نظر گرفتن واقعیتها آغاز کنیم تا بعدها مجبور به اصلاح مفاد آن نشویم.
دكتر مظاهریان با اشاره به تغییرات آب و هوایی در مناطق مختلف کشور افزود: تغییرات دریاچه ارومیه در ماهها و سالهای اخیر شاید این زمینه را در فرهنگ عمومی ایجاد کند که باور کنیم چیزهایی در جهان تغییر میکند و برای این تغییرات باید اقدامی انجام داد. لذا تغییر نگاه به موضوع کلیدی است و نقش رسانهها در این زمینه اهمیت فوقالعادهای دارد.
دکتر شکرچی زاده رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی نیز با بیان اینکه مصرف انرژی در ایران به نسبت کشورهای توسعه یافته، در وضعیت نامناسبی قرار دارد، گفت: کشورهای توسعه یافته دنیا با تاثیرپذیری از پارامترهای مشخصی میزان مصرف انرژی را کاهش دادهاند لذا ضروری است ایران نیز با الهام از پارامترهای کشورهای موفق، مصرف انرژی را کاهش دهد. دکتر شکرچیزاده با بیان اینکه مصرف انرژی در خانههای بزرگ بیشتر از خانههای کوچک است، گفت: توجه به بهبود بهرهوری یکی از پارامترهایی است که میتواند بیشترین تاثیر را در کاهش مصرف انرژی داشته باشد.
وی تصریح کرد: تجربیات کشورهای موفق در امر بهینهسازی مصرف انرژی نشان میدهد که یکی دیگر از پارامترهای موثر تغییر رفتار ساکنین است که کشور ما نیز باید به آن توجه کند. رییس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان اینکه الگوی واحدی در مقوله برچسب
انرژی در جهان وجود ندارد، افزود: برچسب انرژی ساختمان در ایران باید هم در مرحله احداث و هم در مرحله بهرهوری از ساختمان مورد توجه قرار گیرد.
وی به مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان اشاره کرد و گفت: برچسب انرژی ساختمان به عنوان یک مکمل در کنار مقررات ملی ساختمان است. در واقع برچسب انرژی ساختمان تکمیلکننده مقررات حوزه انرژی است.
وی همچنین صدور برچسب انرژی ساختمان را گام موثری در رسیدن به توسعه پایدار دانست و تاکید کرد: اجرای این طرح در کشور میتواند صنعت ساختمان را در ساخت ساختمانهای سبز یاری کند.
دکتر شکرچیزاده با بیان اینکه در تدوین آییننامه ماده ۱۸ قانون اصلاح الگوی مصرف اختصاص یارانهای برای مجهز کردن ساختمانهای موجود به برچسب انرژی در نظر گرفته شده است، گفت: یارانه قابل توجهی برای تشویق و ایجاد انگیزه در مالکان ساختمانهای موجود به تفکیک کارایی انرژی ساختمان از مبحث الگوی مصرف انرژی بهرهبرداران در نظر گرفته شده است.
دکتر شکرچیزاده به مشخصات برچسب انرژی ساختمان در ماده ۱۸ آییننامه اصلاح الگوی مصرف اشاره داشت و تاکید کرد: برچسب انرژی در کشور باید هم برای ساختمانهای موجود و هم برای ساختمانهای جدیدالاحداث صادر شود.
دکتر شکرچیزاده با بیان اینکه میزان مصرف انرژی در برخی ساختمانهای کشور بالاتر از میزان اجارهبهای آن است، اذعان داشت: بنابراین اجرای این طرح در کشور یک ضرورت است و باید هر چه سریعتر در این زمینه فرهنگسازی شد و در کنترل تجهیزات ساختمانی و موتورخانهها کوشید.
دکتر شکرچیزاده با تاکید بر اینکه الزام صدور برچسب انرژی برای ساختمانهای دولتی در آییننامه ماده ۱۸ وجود دارد، گفت: در این آییننامه پیشبینی شده است که ظرف چهار سال تمام ساختمانهای دولتی با رده E به گواهینامه برچسب انرژی مجهز شوند.
وی در تجهیز ساختمانهای شخصی، استفاده از اهرمهای تشویقی را یک الزام دانست و گفت: تمام ساختمانهای جدید الاحداث باید به این گواهینامه مجهز شوند و در صورت صدور این گواهینامه برای آنها پایان کار صادر شود اما برای ساختمانهای موجود باید به مالکان تسهیلات داد و در میان آنها ایجاد انگیزه کرد.
رییس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان اینکه تنها ۲۰ درصد مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان در کشور رعایت میشود، گفت: متاسفانه با وجود اینکه رعایت مبحث ۱۹ بار مالی ندارد، اما این مهم رعایت نمیشود بنابراین در صدور برچسب انرژی ساختمان باید به مبحث ۱۹ و مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان که در زمینه نگهداری از ساختمان است، توجه داشت.
دکتر شکرچیزاده در پایان خاطرنشان ساخت: امید است در کشور شرایطی فراهم شود تا با استفاده از ابزارهای مناسب گامهای موثری در زمینه کاهش مصرف انرژی در بخش ساختمان برداشت.
در ادامه همایش دکتر پیروز حناچی، معاون شهرسازی و معماری وزیر راه و شهرسازی گفت: صدور برچسب انرژی برای ساختمان و ساخت و ساز با توجه به اقلیم میتواند بهرهوری حداکثری از انرژی که نیاز امروز کشور است را تامین کند.
معاون شهرسازی و معماری وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اتلاف ۳۵ درصدی انرژی در ساختمانها، گفت: اکنون در بازار مسکن هیچ تفاوت قیمتی میان بهترین ساختمانهای کشور و ساختمانهای در شرایط مساوی وجود ندارد، همچنین نتیجه نهایی فعالیت مهندسانی که به جزییات و مقررات ساخت توجه دارند در بازارهای اقتصادی مسکن مشخص نیست لذا صدور برچسب انرژی ساختمان می تواند یکی از این تفاوتها در اجرای مقررات ملی ساختمان باشد.
دکتر حناچی با اشاره به ضرورت اجرای طرح برچسب انرژی ساختمان، افزود: به منظور کاهش مصرف انرژی، ساختمان باید در درجه اول منطبق با شرایط اقلیمی طراحی شود، اما اکنون ساختمانهایی که در شرایط اقلیمی خاص مثل خوزستان و بندرعباس ساخته میشود حداقل ضوابط اقلیمی در آن رعایت نمیشود.
دکتر حناچی برچسب ویژه انرژی را یکی از ابزارهای کنترل کیفیت دانست و تصریح کرد: این گواهینامه هم برای خودرو و هم برای لوازم برقی صادر می شود و از آنجایی که ساختمانهای تجاری و مسکونی بیشترین میزان اتلاف انرژی را دارند، صدور برچسب انرژی ساختمان میتواند ابزاری مناسب در زمینه بهینه مصرف انرژی مورد استفاده قرار گیرد.
دکتر حناچی با بیان اینکه صدور برچسب انرژی ساختمان همگام با حذف یارانههای حاملهای انرژی، میتواند توجیه اقتصادی انجام این امر را فراهم کند، اذعان داشت: در حال حاضر آنچه که عیان است اتلاف بیش از۳۵ درصدی انرژی در ساختمانهاست و این آمار از مجموع مصرف انرژی در ساختمانهای مسکونی و تجاری به دست آمده است.
دبیر شورایعالی معماری و شهرسازی اتلاف انرژی در ساختمان را ناشی از شیوه های طراحی و اجرای ساختمان و عدم اجرای مبحث ۱۹ مقررات ملی درساخت و ساز عنوان کرد و گفت: مهندسان طراح و معماران میتوانند با رعایت اصول ساخت و استفاده از تکنیک و تاسیسات استاندارد درمصرف بهینه انرژی ساختمان موثر باشند.
دکتر حناچی در ادامه افزود: بخشی از این عدم رعایت ناشی از عدم ورود سازندگان ذیصلاح و حلقه مفقودهای با عنوان توسعه دهندگان در صنعت ساخت و ساز کشور است چرا که سازندگان ذیصلاح با تامین منابع، مشاوران و طراحان ساخت را در خدمت گرفته و با جذب منابع مالی بانکها به بهترین نحو ساخت ساختمانها را به عهده و حتی چون در زمان بهره برداری نیز مسولیت دارد از کیفیت مصالح مناسب واجرای خوب استفاده میکند.
دکتر حناچی نقش سیاستهای دولت در جهت ممیزی کردن ساختمانها در زمینه مصرف انرژی بیتاثیر ندانست و افزود: دولت می تواند قبل از آزاد شدن قیمت حامل های انرژی با همکاری بخش خصوصی با فراهم کردن بازارهای آزاد اقتصادی مالکان را در اجرای مقررات ملی و مباحث مربوط به انرژی ترغیب کند؛ در حال حاضر چنین دستورالعملی با پیشنهاد وزارت نفت در دولت مطرح است .
وی با تاکید بر اینکه در اجرای برچسب انرژی ساختمان نباید از ابزارهای موازی استفاده کرد، گفت: اجرای طرح برچسب انرژی ساختمان حرکت مثبتی است که تکلیف بهرهبردار را در زمان بهره برداری از ساختمان مشخص می کند و باید در اجرا و کنترل این طرح سازمان استاندارد از ابزارهای قانونی موجود استفاده کند . معاون وزیر راه و شهرسازی در پاسخ به اینکه آیا وزارت راه و شهرسازی بر اجرای طرح برچسب انرژی ساختمان نسبت به دیگر ارگان ها ارجحیت دارد، گفت: مهم نیست این کار به وسیله چه ارگانی انجام شود مهم این است که برچسب انرژی برای ساختمان با همکاری تمام بخش های مربوطه با محوریت دستگاه مسئول به شکل صحیح صادر شود.
در ادامه همایش جامعه مهندسان و فعالان عرصه صنعت ساختمان اعم از انبوه سازان، تولیدکنندگان مصالح و تجهیزات ساختمانی، طراحان و مجریان طرح برچسب انرژی ساختمان با فعالیتهای یکدیگر آشنا شدند. ترویج فرهنگ سازی برچسب انرژی ساختمان در میان مسئولان، مهندسان ذینفع و جامعه بهره برداران، آشنایی جامعه متخصصان صنعت ساختمان با مجموعههای فعال در حوزه بهینه سازی مصرف انرژی ساختمان، آشنایی و چگونگی بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر در ساختمان و نیز چگونگی بهرهگیری از سیستمهای نوین در ساختمان با هدف بهینهسازی مصرف انرژی از دیگر اهداف برگزاری همایش مذکور است که با هماهنگی و همراهی کامل با مراکز مهم تحقیقاتی و دانشگاهی مرتبط به انجام میرسد.
به همین منظور برگزاری کارگاههای تخصصی آموزشی یکی از برنامههای در نظر گرفته شده در این همایش بود که به شرح ذیل برگزار گردید:
1- معماری و سنجههای بهرهوری بهینهسازی مصرف انرژی توسط «معاونت شهرسازی و معماری شورای عالی معماری و شهرسازی»
2- بررسی ظرفیتهای انرژیهای نو در صنعت آب و فاضلاب توسط «شرکت آب و فاضلاب استان تهران»
3- ساخت و ساز سبز، تعهدی برای نسلهای آینده توسط «شرکت کیسون»
4- بهینهسازی مصرف سوخت در موتورخانهها توسط «کنسرسیوم بهینهسازی موتورخانهها»
5- آسانسور خورشیدی توسط «شرکت بارکنترل»
6- به سوی ساختمان انرژی مثبت با سامانه جامع انرژی گیتیپسند توسط «شرکت گیتی پسند»
7- راهکارهای نوین کاهش مصرف انرژی در ساختمان؛ ساختمان با مصرف انرژی کم توسط «شبکه کارآفرینی کشور، دانشگاه تربیت مدرس»
8- رونمایی از آییننامه رتبهبندی ساختمانهای سبز توسط «کارگروه انرژی گروه تخصصی معماری سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران»
دفتر مقررات ملّی ساختمان